Mọi người có biết vì sao Hàng Châu lại được ví sánh là “Thiên Đường Hạ Giới” không?

Người Trung Hoa gọi Hàng Châu (杭州 – Hangzhou) là “Nhân gian thiên đường” (人间天堂) hoặc quen thuộc hơn là “Thiên Đường Hạ Giới”, không phải là một mỹ từ dùng cho du lịch mà là một lời xác quyết đã được thời gian, thi ca và lịch sử kiểm chứng suốt hơn hai nghìn năm.

Hàng Châu là một thành phố được sinh ra từ nước – sông, hồ, kênh đào, đầm lầy, biển cả,… tất cả nối với nhau thành một hệ thủy mạch mềm mại nhưng bền bỉ như mạch máu nuôi sống một cơ thể khổng lồ. Ở nơi này con người luôn tìm được một khoảnh khắc đủ nhỏ để chạm vào lòng mình: trà Long Tỉnh (龙井茶) hái trước tiết Thanh Minh, sen Tây Hồ (西湖) nở rộ đầu hạ, hay tuyết phủ Tô Đê (苏堤) trong những ngày đông tĩnh lặng an hoà.

Thành phố của trà, lụa và Phật giáo

Hơn một thiên niên kỷ trước Phật giáo hưng thịnh tại Hàng Châu, để lại hàng nghìn ngôi chùa cổ biến nơi đây thành trung tâm Phật giáo lớn nhất vùng Đông Nam Trung Quốc.

Trà Long Tỉnh Tây Hồ đứng đầu Thập đại danh trà Trung Hoa, cuốn sách đầu tiên trên thế giới viết riêng về trà – 《茶经》 (Trà Kinh) của Lục Vũ cũng được hoàn thành tại Hàng Châu, thành phố này vì thế được mệnh danh là “Trà đô Trung Quốc”.

Thời Nam Tống, Hàng Châu còn được gọi là “Tơ lụa chi phủ”, ngày nay, lụa Hàng Châu vẫn được còn tôn vinh là “Hoa nghệ phương Đông”.

Tây Hồ – trái tim của Hàng Châu

Nhà văn Tô Đông Pha đời Tống từng viết:

“Dục bả Tây Hồ tỷ Tây Tử,

Đạm trang nùng mạt tổng tương nghi.”

(Muốn ví Tây Hồ như Tây Thi,

Trang điểm nhạt hay đậm đều hợp cả.)

Vẻ đẹp của Hàng Châu trước hết nằm ở Tây Hồ (西湖), cảnh quan Tây Hồ bắt đầu hình thành từ thế kỷ IX rồi định hình rõ vào thế kỷ XIII, rực rỡ nhất ở thế kỷ XVIII và cho đến nay vẫn không ngừng được gìn giữ, tái tạo. Tây Hồ không chỉ là mặt nước, mà là một chỉnh thể văn hóa: hồ nước, núi non phía tây, cùng hàng trăm di tích lịch sử, chùa chiền, đê cầu, đình tạ – tất cả tạo nên mẫu mực của mỹ học cảnh quan phương Đông.

Tháng 6 năm 2011 tại Paris, “Cảnh quan văn hóa Tây Hồ – Hàng Châu” chính thức được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới, trở thành di sản văn hóa dạng hồ duy nhất của Trung Quốc.

Đại Vận Hà – dòng chảy của lịch sử

Nếu Tây Hồ là trái tim thì Đại Vận Hà Trung Quốc (中国大运河) là xương sống lịch sử của Hàng Châu.

Được xây dựng từ thế kỷ V TCN, hoàn chỉnh và thống nhất dưới thời nhà Tùy, Đại Vận Hà là trục giao thông – kinh tế quan trọng bậc nhất của Trung Hoa cổ đại. Hàng Châu nằm ở đầu phía nam của Đại Vận Hà, nơi hội tụ những dấu tích còn sống: Cầu Củng Thần (拱宸桥), khu phố lịch sử Kiều Tây, Ngự Mã Đầu, phố Tiểu Hà, kho lương cổ…

Song song với cổ kính là hiện đại – LOFT Creative Park và hệ thống chiếu sáng kênh đào do Roger Narboni (nhà thiết kế ánh sáng người Pháp) thực hiện. Ánh đèn dịu không phô trương làm nổi hình dáng con kênh cổ, để ban ngày rộn ràng sinh khí, ban đêm lung linh như một dòng sông được vẽ bằng ánh sáng.

Tây Khê lá phổi của thành phố

Ít ai ngờ chỉ cách trung tâm Hàng Châu khoảng 5km, lại tồn tại một hệ sinh thái gần như nguyên vẹn: Công viên Đầm lầy Quốc gia Tây Khê (西溪国家湿地公园). Đây là vườn quốc gia đầm lầy đầu tiên của Trung Quốc với sáu con sông đan xen, vô số nhánh nhỏ, ao cá, rừng cây, tạo thành một hệ sinh thái đặc hữu. Tây Khê không chỉ là cảnh quan mà là một bài học mẫu mực về bảo tồn sinh thái trong lòng đô thị – thiên nhiên không bị đóng khung mà được sống cùng con người.

Ẩm thực Hàng Châu

Ẩm thực Hàng Châu không ồn ào, không gắt vị, người Hàng Châu coi trọng độ tươi nguyên để nguyên liệu tự nói bằng hương vị của nó. Những món ăn gắn với truyền thuyết ở Hàng Châu là:

• Đông Pha nhục (东坡肉) – miếng thịt đi cùng giai thoại của Tô Đông Pha
• Cá Tây Hồ sốt giấm (西湖醋鱼)
• Canh cá chị Tống (宋嫂鱼羹)

Ẩm thực Hàng Châu thay đổi theo mùa:

1. Xuân lươn xào tôm, Phiến nhi xuyên (片儿川), há cảo tôm
2. Hạ bánh bạc hà, bánh nếp hấp, cao phục linh
3. Thu há cảo thịt cua, há cảo gạch cua
4. Đông bánh nếp mỡ heo, bánh trứng hoa hồng

Thành phố của con người

Bên Tây Hồ, tượng Marco Polo (người Ý) sinh thế kỷ XIII lặng lẽ đứng nhìn thành phố. Trên bệ tượng khắc lời ông từng viết: “Hàng Châu là thành phố đẹp và tráng lệ nhất thế giới.”

Từ Bạch Cư Dị, Lý Bạch, Tô Đông Pha, Lục Du, cho đến hôm nay, Hàng Châu vẫn là nơi con người tìm được chỗ ở cho tâm hồn. Thành phố này 16 năm liên tiếp được bầu chọn là “Thành phố hạnh phúc nhất Trung Quốc”. Ở đây văn hóa không chỉ để trưng bày mà để sống: đọc thơ Bạch Cư Dị, đi cây cầu Tô Đông Pha từng qua, uống chén trà Lục Du từng nếm.