Một trong những Signature của Cáp Nhĩ Tân không thể bỏ qua khi ghé thăm – Phố Đi Bộ Trung Ương, linh hồn nghệ thuật của thành phố này!

Nếu có một chỗ được xem là linh hồn của Cáp Nhĩ Tân thì đó chính là phố Trung Ương (中央大街 – Pedestrian Zhongyang Street). Con phố đi bộ dài 1.450 mét rộng hơn 21 mét, nằm tại quận Đạo Lý, kéo dài từ Tháp kỷ niệm Phòng chống lũ sông Tùng Hoa đến phố Kinh Vĩ. Đây không chỉ là phố đi bộ sớm nhất và dài nhất Trung Quốc mà còn là “signature” của Cáp Nhĩ Tân mà lịch sử, kiến trúc và đời sống hiện đại giao thoa rõ nét nhất.

Phố Trung Ương được hình thành từ năm 1898, ban đầu mang tên “China Street” (中国大街)  nghĩa là “con đường người Trung Quốc sinh sống”. Thế nhưng nghịch lý là hai bên phố nhanh chóng phủ đầy cửa hiệu và bảng hiệu tiếng Nga do người nước ngoài, đặc biệt là người Nga làm chủ. Đến năm 1928 con phố chính thức đổi tên thành Phố Trung Ương. Trải qua nhiều biến động lịch sử kể cả giai đoạn đổi tên thành Phòng Tu Đại Nhai trong Cách mạng Văn hóa, con phố cuối cùng vẫn trở về với cái tên quen thuộc và được xếp hạng bảo tồn từ năm 1986.

Năm 1997 Phố Trung Ương được cải tạo thành phố đi bộ thương mại đầu tiên của Trung Quốc, và đến 2012 được công nhận là khu du lịch quốc gia cấp AAAA. Tháng 11/2023, nơi đây tiếp tục được vinh danh là “Phố đi bộ kiểu mẫu toàn quốc”.

Điều làm nên sự khác biệt của Phố Trung Ương chính là hệ thống 71 công trình kiến trúc châu Âu mà trong đó có 13 tòa nhà được xếp hạng bảo tồn cấp thành phố. Chỉ trong khoảng 30 năm đầu thế kỷ XX, cộng đồng người Nga di cư và tị nạn đã “tái hiện” gần như trọn vẹn 400 năm lịch sử kiến trúc châu Âu tại đây.

Bạn có thể bắt gặp: Phong cách Phục Hưng (cửa hàng Phụ nữ & Trẻ em), Baroque thế kỷ XVII (Hiệu sách Giáo dục), Kiến trúc chiết trung (trụ sở Thương vụ tỉnh cũ), Tân Nghệ thuật cuối thế kỷ XIX – đầu XX (Hội Nhiếp ảnh Cáp Nhĩ Tân). Mỗi tòa nhà là một “bài học sống” về lịch sử kiến trúc phương Tây ngay giữa vùng Đông Bắc Trung Quốc.

Sự hình thành của Phố Trung Ương gắn liền trực tiếp với việc xây dựng tuyến đường sắt Trung Đông (CER), công trình này không chỉ mở ra trục giao thông chiến lược mà còn làm thay đổi quỹ đạo phát triển tự nhiên của Cáp Nhĩ Tân đưa vào thành phố những mô hình sản xuất và lực lượng lao động hiện đại đầu thế kỷ XX. Từ nền móng này con phố được khởi dựng năm 1898, lát đá granite theo thiết kế của kỹ sư Nga năm 1924 rồi dần được bảo tồn (1986), cải tạo toàn diện (1996~1997) để trở thành phố đi bộ thương mại đầu tiên của Trung Quốc.

Ngày nay Phố Trung Ương không chỉ là di sản mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa, du lịch sôi động. Những địa danh nổi bật như Khách sạn Mã Điệt Nhĩ (Modern Hotel), Tháp kỷ niệm Phòng chống lũ, các quán cà phê kiểu Nga, tiệm kem truyền thống, lễ hội ẩm thực phương Tây, Old Street Music Festival… khiến con phố luôn tràn đầy sức sống. Năm nay, phố được nâng cấp hệ thống chống trượt, sưởi ấm và lò sưởi ngoài trời, giúp trải nghiệm mùa đông Cáp Nhĩ Tân trở nên dễ chịu hơn bao giờ hết.

Những điểm không thể bỏ lỡ trên Phố Trung Ương

Nổi bật nhất ở đầu phía bắc Phố Trung Ương là Tháp Kỷ niệm Chiến thắng Chống Lũ sông Tùng Hoa – biểu tượng của Cáp Nhĩ Tân. Công trình bằng đá granite cao 22,5 m được xây dựng để tưởng niệm chiến thắng lịch sử trước trận đại hồng thủy năm 1957. Các phù điêu khắc họa cảnh người dân toàn thành phố hợp sức chống lũ, phía trên là tượng quần thể công-nông-binh và trí thức tạo thành một không gian vừa trang nghiêm vừa giàu cảm xúc, đặc biệt ấn tượng khi đứng trước dòng Tùng Hoa mênh mang.

Đi dọc con phố mọi người sẽ lần lượt bắt gặp Khách sạn Mã Điệt Nhĩ là “nhân chứng sống” của lịch sử hiện đại Trung Quốc. Được xây dựng năm 1906 theo phong cách cổ điển Pháp thời Louis XIV. Ngày nay, Mã Điệt Nhĩ không chỉ là khách sạn mà còn là một “bảo tàng sống” nổi tiếng với kem Mã Điệt Nhĩ và các buổi hòa nhạc ban công vào mùa hè.

Bên cạnh đó là chuỗi công trình kiến trúc châu Âu đặc sắc: Hiệu sách Giáo dục (Baroque, 1909), Bưu điện hạng nhất Cáp Nhĩ Tân cũ (Tân Nghệ thuật), Ngân hàng Do Thái Quốc gia, Ngân hàng Volga-Belga, Đại lầu Okun, Đại lầu Vĩnh Khánh Tường – tòa nhà duy nhất do người Trung Quốc đầu tư trên phố. Mỗi tòa nhà mang theo một lát cắt lịch sử của cộng đồng Nga, Do Thái, Nhật và Hoa từng sinh sống tại đây.

Vào mùa đông Phố Trung Ương biến thành bảo tàng băng tuyết ngoài trời với các tác phẩm điêu khắc băng khổng lồ từ kiến trúc cổ điển đến hình tượng đương đại. Mùa hè lại rộn ràng với Hòa nhạc Ban công Mã Điệt Nhĩ, Old Street Music Festival, Lễ hội Văn hóa Ẩm thực phương Tây Quốc tế.