Du lịch đến các quốc gia có văn hoá Hồi giáo (Islam) thì chúng ta cần phải chú ý những gì khi đi các nước Hồi giáo?

Có một sự thật khá thú vị là ở nhiều quốc gia Hồi giáo, người ta không đánh giá bạn qua việc bạn đi đâu, mà qua cách bạn bước vào không gian của họ như thế nào. Và trang phục khi du lịch Hồi giáo tưởng là thứ bề mặt nhất lại chính là lớp ngôn ngữ sâu nhất của sự tôn trọng trong văn hoá Hồi giáo.

Trang phục ở đây không chỉ là lớp vải che thân. Nó là một hệ thống ký hiệu văn hóa – mỗi độ dài tay áo, mỗi lớp vải phủ lên cơ thể đều mang ý nghĩa về sự khiêm nhường, tôn trọng và ý thức cộng đồng trong văn hoá các nước Hồi giáo. Vì vậy, mặc đúng không phải để “tránh bị phạt”, mà để bạn không vô tình trở thành một người đứng ngoài thế giới mà mình đang bước vào khi du lịch các quốc gia Hồi giáo.

Khi sự kín đáo là một chuẩn mực sống

Ở nhiều xã hội Hồi giáo, “kín đáo” không phải là xu hướng thời trang mà là một nguyên tắc đạo đức trong văn hoá Hồi giáo. Điều này áp dụng cho cả nam và nữ, dù mức độ thể hiện có thể khác nhau. Một bộ đồ phù hợp thường có những đặc điểm rất rõ ràng: không ôm sát cơ thể, không xuyên thấu, không để lộ vai, ngực hay phần trên đầu gối. Những chi tiết tưởng chừng nhỏ như áo sát nách, crop top hay quần short ngắn lại trở thành điều tối kỵ trong nhiều bối cảnh công cộng. Điều quan trọng cần hiểu là người ta không nhìn bạn như một cá nhân độc lập, mà như một phần của không gian chung. Khi bạn ăn mặc “quá khác biệt”, bạn không chỉ thể hiện bản thân mà bạn đang phá vỡ sự hài hòa mà cộng đồng đó cố gắng duy trì.

Không có một “chuẩn Hồi giáo” duy nhất

Một trong những hiểu lầm lớn nhất khi du lịch quốc gia Hồi giáo là cho rằng tất cả các quốc gia Hồi giáo đều giống nhau về cách ăn mặc. Thực tế, mỗi nơi lại là một biến thể rất riêng của cùng một nền tảng tôn giáo. Ở những quốc gia có tính thế tục cao hơn như Thổ Nhĩ Kỳ hay Indonesia, bạn có thể thấy người dân mặc khá đa dạng. Du khách hoàn toàn có thể mặc đồ phương Tây như jeans, áo thun, váy miễn là vẫn giữ được sự kín đáo nhất định. Váy hoặc quần short dài đến gối, áo không quá bó, không hở vai – đó là mức “an toàn” phổ biến khi đi các nước Hồi giáo.

Ngược lại, ở những nơi bảo thủ hơn như Ả Rập Xê Út, Oman hay Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, tiêu chuẩn sẽ cao hơn đáng kể đối với trang phục khi đi nước Hồi giáo. Phụ nữ thường được kỳ vọng mặc quần áo dài, rộng, che kín tay và chân. Ở một số khu vực, việc để lộ tóc cũng có thể bị xem là thiếu tinh tế, đặc biệt là khi đến gần các không gian tôn giáo. Sự khác biệt này khiến một nguyên tắc trở nên cực kỳ quan trọng là đừng mang một chuẩn duy nhất đi cho tất cả các quốc gia, trước mỗi chuyến đi, hiểu văn hóa địa phương luôn là bước chuẩn bị không thể bỏ qua.

Khăn choàng có thể “cứu” cả chuyến đi

Đối với phụ nữ, có một vật dụng gần như nên luôn có trong túi khi du lịch Trung Đông hoặc các nước Hồi giáo: một chiếc khăn choàng mỏng. Bạn không bắt buộc phải che đầu mọi lúc nhưng khi bước vào nhà thờ Hồi giáo, đền thánh hay những không gian linh thiêng, việc phủ khăn lên tóc không chỉ là quy định mà còn là một cử chỉ tôn trọng rất rõ ràng. Ở nhiều nơi, người ta sẽ phát sẵn khăn hoặc áo choàng (abaya) cho du khách nhưng việc chủ động mang theo và sử dụng lại tạo nên một ấn tượng hoàn toàn khác.

Biển là nơi duy nhất có thể thoải mái hơn

Trong khi đường phố và không gian công cộng yêu cầu sự kín đáo khi đi các nước Hồi giáo, thì tại hồ bơi khách sạn hoặc bãi biển riêng, quy định lại mềm hơn rất nhiều. Bạn hoàn toàn có thể mặc bikini hoặc đồ bơi nhưng chỉ trong những khu vực được phép như hồ bơi khách sạn hoặc bãi biển dành riêng cho du khách. Ngay khi rời khỏi đó dù chỉ là bước vào sảnh khách sạn thì việc tiếp tục mặc đồ bơi lại trở thành điều không phù hợp trong văn hoá Hồi giáo. Ranh giới này không phải lúc nào cũng được viết rõ, nhưng lại luôn tồn tại và hiểu được nó giúp bạn tránh những tình huống “không đáng”.

Những điều nên tránh & không gian tôn giáo

Đi du lịch, ai cũng muốn mặc đẹp nhưng ở các quốc gia Hồi giáo, “đẹp” thôi chưa đủ mà còn phải đúng ngữ cảnh. Có một số kiểu trang phục gần như bạn nên né ngay từ đầu nếu không muốn rơi vào tình huống khó xử khi du lịch các nước Hồi giáo: áo cổ sâu hoặc crop top lộ bụng, quần short quá ngắn, áo sát nách (nhất là khi ghé các điểm văn hóa – tôn giáo), đồ xuyên thấu hoặc bó sát, và cả những bộ có in hình hay câu chữ nhạy cảm.

Đặc biệt, nếu bạn có kế hoạch ghé thăm nhà thờ Hồi giáo thì đây là lúc mọi tiêu chuẩn được “nâng level”, những nơi này không chỉ là điểm tham quan mà là không gian tâm linh thật sự. Khi vào đây bạn nên mặc quần dài, áo có tay; phụ nữ cần che kín tay, chân và tóc (một chiếc khăn choàng sẽ cực kỳ hữu ích), trước khi vào khu vực cầu nguyện bạn sẽ phải tháo giày, giữ yên lặng, tránh đi ngang qua người đang hành lễ và hạn chế chụp ảnh. 

Giữa nam và nữ giữ khoảng cách để giữ sự thoải mái

Một điều nữa dễ khiến du khách bối rối là cách tương tác giữa nam và nữ khi du lịch quốc gia Hồi giáo, ở nhiều quốc gia Hồi giáo thì giữ khoảng cách là một dạng tôn trọng. Ví dụ đơn giản nhất là chuyện chào hỏi, không phải lúc nào bắt tay cũng phù hợp và đặc biệt giữa người khác giới. Nếu bạn không chắc thì cứ mỉm cười, gật đầu nhẹ hoặc đặt tay lên ngực – một cử chỉ rất phổ biến và lịch sự. Khi người đối diện chủ động trước, lúc đó bạn hãy đáp lại. Những hành động quen thuộc như ôm, hôn má hay nắm tay nơi công cộng thường không được khuyến khích, nhất là khi hai người không phải người thân. Ngay cả với các cặp đôi thì việc thể hiện tình cảm nơi đông người cũng nên tiết chế.

Đi qua những quốc gia Hồi giáo, bạn sẽ nhận ra một điều khá lạ là càng cố nổi bật thì bạn càng dễ trở thành người ngoài cuộc, nhưng chỉ cần bạn chọn cách ăn mặc vừa đủ kín đáo, cư xử vừa đủ tinh tế, thì mọi cánh cửa gần như tự mở ra – từ ánh nhìn thiện cảm của người lạ đó đến những cuộc trò chuyện thân tình, dễ gần trong hành trình trải nghiệm văn hoá Hồi giáo.