Nếu có một mùa hè nào đó mà bạn muốn “trốn” khỏi nhịp sống quen thuộc thì Tân Cương và đặc biệt là Nalati có thể là nơi bắt đầu!

Mình đã từng đọc ở đâu đó rằng: “Những tháng hè luôn là những tháng tuyệt vời nhất, và ở đâu đó luôn có một mùa hè để khám phá.” Khi đặt chân đến Tân Cương mình mới hiểu câu nói đó không phải là một lời mỹ miều – nó là một trải nghiệm có thật, rõ ràng đến mức không thể phủ nhận.

Mùa hè ở Tân Cương không không vội vã, nó không giống những mùa hè biển đông người hay những thành phố nóng nực và ngột ngạt. Mùa hè ở đây mở ra theo một cách rất khác  biệt, chậm rãi, rộng lớn và gần như vô hạn, và trong cái vô hạn đó thì con người trở nên nhỏ lại, nhẹ đi, ta vừa trút xuống được một phần đời sống mà mình đã mang theo quá lâu.

Từ khu bảo tồn thiên nhiên Kanas nằm nép mình dưới chân dãy Altai hùng vĩ, mặt hồ xanh thẳm phản chiếu bầu trời như một tấm gương tĩnh lặng, đến làng Hemu mà ánh bình minh không chỉ chiếu sáng mái nhà gỗ mà còn làm bừng lên một nhịp sống giản đơn đến mức gần như nguyên sơ. Rồi hồ Sayram trong đến mức nhìn xuống có cảm giác như chạm vào một lớp ký ức nào đó rất sâu. Và Nalati sau hết là nơi mà thảo nguyên không còn là phong cảnh mà trở thành một trải nghiệm.

Điều đặc biệt là Tân Cương không cố “gây ấn tượng”, nó không phô diễn, mọi thứ ở đây cứ thế tồn tại cách rộng lớn, yên tĩnh, và đầy nội lực; chính vì vậy mà người đến đây không phải để “check-in” mà còn là để đi qua một trạng thái khác của chính mình.

Nalati là thảo nguyên ở đâu?

Trong tất cả những nơi mình đi qua thì Nalati có lẽ là nơi để lại cảm giác rõ ràng nhất về cái gọi là “tự do”. Nalati không phải là một đồng cỏ bình thường, đây là một trong bốn thảo nguyên lớn nhất thế giới nằm ở thung lũng Ili, dưới chân dãy Thiên Sơn với những đỉnh núi tuyết trắng tồn tại như một đường biên vĩnh cửu giữa trời và đất.

Nhưng cái làm Nalati khác biệt không nằm ở danh xưng, mà nằm ở cách nó hiện diện; cỏ ở đây không chỉ xanh mà là một màu xanh có chiều sâu, nó trải dài đến mức ánh mắt không còn khả năng đo lường. Những dòng suối len qua thảo nguyên trong đến mức tưởng như vừa tan ra từ băng tuyết; xa xa là những đàn ngựa, dê, cừu thong dong gặm cỏ, không vội vã, không mục đích rõ ràng mà chỉ đơn giản là sống.

Và giữa tất cả những điều đó, con người đứng ở đó, không còn là trung tâm nữa. Nalati là phiên bản “hoang dã” nhất mà mình từng thấy, nhưng cái hoang dã đó không làm người ta sợ, nó làm người ta dịu lại bởi vì ở đó mọi thứ đều vận hành theo một trật tự tự nhiên mà con người không cần can thiệp. Điều ít người biết là Nalati không chỉ là thảo nguyên, nó còn chứa trong mình những khu rừng nguyên sinh hiếm gặp với hệ sinh thái đa dạng từ thực vật cận ôn đới đến những loài dược liệu quý. Trong lịch sử nơi đây từng được gọi là “Lộc uyển” tức là vùng đất của hươu, của suối nguồn, của những sinh thể sống hòa vào nhau một cách gần như nguyên bản.

Tên gọi “Nalati” cũng mang trong nó một câu chuyện, tương truyền rằng trong một cuộc hành quân vượt qua dãy Thiên Sơn, quân Mông Cổ đã kiệt sức giữa băng tuyết. Nhưng khi vượt qua một ngọn đèo thì trước mắt họ mở ra một thảo nguyên tràn ngập ánh sáng và sự sống. Họ đã thốt lên: “Nalati!” – nghĩa là “nơi đầu tiên nhìn thấy mặt trời”. Có lẽ vì vậy mà đến hôm nay thì Nalati vẫn mang cảm giác như một nơi được tìm thấy chứ không phải một nơi được tạo ra.

Mùa hè của thảo nguyên xanh

Mùa hè là thời điểm Nalati đẹp nhất, nhiệt độ chỉ dao động khoảng 15~25°C, đủ mát để dễ chịu, đủ ấm để cảm nhận rõ ràng từng làn gió lướt qua da và đây cũng là lúc thảo nguyên bước vào “thời kỳ sống” mạnh mẽ nhất:

Hoa dại nở rộ khắp nơi, gia súc bắt đầu di chuyển lên đồng cỏ, các hoạt động du mục diễn ra nhộn nhịp hơn Bạn có thể cưỡi ngựa đi xuyên qua thảo nguyên, không phải để đến một điểm nào đó mà chỉ để đi giữa không gian, bạn có thể ngồi xuống bên một dòng suối chỉ để nghe nước chảy và nhận ra rằng đã lâu rồi mình không thực sự yên lặng.

Hoặc đơn giản hơn bạn có thể thử khoác lên mình trang phục truyền thống của người Kazakh – hóa thân thành một phần của vùng đất này, dù chỉ trong một khoảnh khắc, những trải nghiệm như vậy không mang tính “du lịch” đơn thuần mà giống như một cách để chạm vào một nền văn hóa vẫn còn giữ được nhịp sống riêng của nó.

Mùa hè Tân Cương – thảo nguyên trở thành một trạng thái của tâm hồn

Điều làm mình nhớ nhất về Tân Cương không phải là một cảnh cụ thể nào mà là cảm giác xuyên suốt, một cảm giác nhẹ, một cảm giác không bị kéo về phía trước, một cảm giác như mình được phép sống chậm lại mà không cần giải thích. Đi cùng mình trong hành trình đó là những người bạn đồng hành rất thú vị, một người dẫn đường nhiệt huyết và có con mắt chụp ảnh rất “có hồn”, chính những con người đó làm cho chuyến đi không chỉ là một hành trình địa lý mà là một trải nghiệm có chiều sâu rất lôi cuốn. Đôi khi, mình nghĩ điều làm một chuyến đi trở nên trọn vẹn không phải là nơi mình đến mà là cách mình đi qua nó.

Tân Cương không phải là một điểm đến “dễ tiêu hóa” vì nó không dành cho những ai muốn một hành trình nhanh, tiện, và có thể đo lường bằng checklist. Nhưng nếu bạn đã chán những bãi biển đông đúc, đã ngán những thành phố lặp lại, đã mệt với việc phải “đi thật nhiều nhưng không nhớ gì” thì có lẽ đã đến lúc bạn cần một nơi như Nalati. Nếu có một mùa hè nào đó mà bạn muốn “trốn” khỏi nhịp sống quen thuộc thì Tân Cương và đặc biệt là Nalati có thể là nơi bắt đầu!